O libro Os rapaces só se tocan para darse de hostias, escrito polo autor, actor e dramaturgo mindoniense Iván Caloto, foi a obra gañadora por unanimidade do VIII Premio Vidal Bolaño de Textos Teatrais para Novas Audiencias en 2025.A obra foi publicada por Editorial Galaxia en xaneiro de 2026 dentro da súa Colección Costa Oeste.
Trátase dunha peza teatral valente, cruenta e de máxima actualidade que pon o foco sobre os códigos de conduta e as problemáticas da mocidade contemporánea.
I. Contido e Temática do Libro
A obra está estruturada como un drama de corte social e xuvenil que transcorre a un ritmo vibrante, propio das linguaxes dixitais que manexa a xuventude de hoxe en día:
- A tese central: O rechamante título resume á perfección o eixe do libro. Analiza a masculinidade tóxica e a incapacidade de moitos adolescentes homes para xestionar, canalizar ou expresar o seu afecto, a súa vulnerabilidade e as súas emocións se non é a través da violencia física ou a agresividade.
- O universo das redes sociais: A peza explora como as pantallas, a tiranía do like, a sobreexposición en plataformas como TikTok ou Instagram, e o consumo de contidos dixitais extremos moldean e distorsionan as relacións afectivas e a autoestima dos mozos.
- Saúde mental e acoso: A trama aborda de cheo temas urxentes como o bullying (acoso escolar), o illamento social, o suicidio xuvenil e a falta de ferramentas institucionais e familiares para previr e paliar o sufrimento psicolóxico na adolescencia.
- Linguaxe directa e xeracional: O xurado do premio, promovido polo Concello de Estrada e a Editorial Galaxia, destacou de xeito moi positivo o uso dun código lingüístico realista, fresco e afiado, que conecta directamente co público ao que vai dirixido sen caer en paternalismos.
Esta peza nace inspirada nun caso real, acontecido nun instituto de Vigo en 2024. O texto fala dunha realidade que continúa a afectar os nosos adolescentes, intentando atopar as raíces sociais, psicolóxicas e culturais dun tema como o bullying ou acoso escolar. A peza recolle personaxes da vida diaria, amosando que unha persoa pode ser vítima ou agresora, dependendo das súas circunstancias, e salientando a necesidade de pertenza ao grupo ou a relación coa masculinidade.
II. Comentarios e Reaccións en Internet
Ao recoller o prestixioso galardón que homenaxea a Roberto Vidal Bolaño, o texto espertou un gran interese en blogs literarios, prensa cultural e, moi especialmente, no eido do teatro escolar e afeccionado:
1. "Un espello incómodo pero necesario"
- Acollida nos clubs de lectura: Os comentarios en redes por parte de docentes e mediadores xuvenís cualifican o libro como un "petardazo de realidade". Valorase enormemente que non intente adoutrinar aos mozos, senón que coloque un espello diante deles para que se vexan reflectidos coas súas propias contradicións.
2. Alto potencial escénico
- Pensado para as táboas: Moitas das opinións compartidas por directores de teatro afeccionado en Galicia salientan que, máis alá de ser unha lectura dinámica, o texto posúe unha gran forza dramática e un ritmo escénico marabilloso, ideal para ser representado por institutos (IES) ou compañías xuvenís que queiran abordar debates sociais complexos.
3. Consolidación de Iván Caloto
- Reoñecemento ao autor: En blogs de crítica teatral e nas recensións dos medios dixitais destácase a traxectoria de Iván Caloto (moi vencellado a proxectos coma o grupo de teatro Cachuzas). Os internautas celebran que este premio sirva para consolidar a súa firma como unha das voces máis lúcidas, valentes e necesarias á hora de escribir teatro para as novas xeracións en Galicia.
___
Editorial: Galaxia 09-2025
Idioma: galego
Páxinas: 96
FICCIÓN XUVENIL