Galegos no golfo de México é unha obra mestra do xornalismo literario galego escrita por Xosé Neira Vilas e publicada orixinalmente en 1980 por Ediciós do Castro. O libro foi recoñecido co prestixioso Premio da Crítica Galega.
Resumo e Temática
- Orixe do relato: Trátase dun proxecto de crónica e investigación baseado nas entrevistas e materiais que o autor recompilou durante a súa estadía en Cuba.
- Protagonistas: Recolle a historia real dunha comunidade de mariñeiros e pescadores galegos (especialmente procedentes das Mariñas coruñesas) establecidos na Habana. [
- O escenario: Narra como estes homes traballaron e navegaron polas augas de Cuba, México e os Estados Unidos desde finais do século XIX ata mediados do século XX.
- Estrutura: Componse de dezaseis reportaxes que retratan as vidas, venturas, desgrazas e o esforzo destes emigrantes do mar, rompendo co mito do emigrante submiso.
Biografía
Xosé Neira Vilas (1928–2015) foi un dos escritores máis queridos, lidos e fundamentais da literatura galega do século XX [gl.wikipedia.org]. Membro da Real Academia Galega, a súa vida estivo marcada pola emigración, o amor á súa terra e o compromiso inquebrantable coa lingua galega [gl.wikipedia.org].
Esta é a cronoloxía esencial da súa vida e legado:
1. Infancia na aldea (1928–1949)
- Orixe rural: Naceu o 2 de novembro de 1928 en Gres (Vila de Cruces, Pontevedra) no seo duna familia campesiña [gl.wikipedia.org].
- Primeiros anos: Esa infancia de posguerra traballando no campo e a súa vida na aldea foron a semente directa que máis tarde deu forma ao personaxe de Balbino [gl.wikipedia.org].
2. A etapa arxentina e o nacemento de Balbino (1949–1961)
- Emigración a Buenos Aires: Con 21 anos emigrou á Arxentina [gl.wikipedia.org]. Alí tivo diversos oficios mentres estudaba xornalismo e comercio de xeito autodidacta [gl.wikipedia.org].
- Activismo cultural: Fundou as Mocidades Galeguistas, creou a editorial Follas Novas e casou coa escritora cubana Anisia Miranda [gl.wikipedia.org].
- O fito literario: En 1961 publicou en Buenos Aires a súa obra mestra, Memorias dun neno galego, revolucionando as letras galegas para sempre [gl.wikipedia.org].
3. O exilio en Cuba (1961–1992)
- Traslado á Habana: Atraídos pola Revolución Cubana, o matrimonio mudouse á illa [gl.wikipedia.org].
- Xornalismo e cultura: Alí Neira Vilas traballou na administración, exerceu o xornalismo e fundou a Sección Galega do Instituto de Literatura e Lingüística de Cuba, rescatando a historia da nosa pegada migratoria na illa [gl.wikipedia.org].
4. O regreso definitivo a Galicia (1992–2015)
- Volta á casa: Tras 43 anos na diáspora, regresou a Galicia para instalarse de novo na súa aldea natal de Gres [gl.wikipedia.org].
- Fundación Neira Vilas: Creou na súa propia casa natal unha fundación cultural que hoxe en día segue a custodiar o seu legado e a dinamizar a cultura no rural [gl.wikipedia.org].
- Pasamento: Faleceu en Gres o 27 de novembro de 2015, aos 87 dous anos de idade, deixando tras de si unha inmensa produción literaria que inclúe narrativa, poesía, ensaio e literatura infantil
____
Editorial: Galaxia 09-2023
Idioma: Galego
Páxinas: 332
NARRATIVA
LETRAS GALEGAS 2027