El baile del Sol: Análisis etnoarqueológico del culto al sol en Galicia y en otros pueblos europeos é outro dos ensaios esenciais do catedrático Fernando Alonso Romero,2018
O libro aborda o estudo da astronomía cultural, o folclore e a arqueoloxía para desentrañar un fenómeno moi arraigado na tradición popular: a crenza de que o Sol "baila" ou dá voltas no horizonte en certas datas sinaladas do ano.
Os eixes de contido máis importantes que analiza a obra son:
1. O fenómeno tradicional do "Baile do Sol"
- As datas máxicas: O autor recolle a antiga crenza campesiña e mariñeira galega que afirma que o Sol sae bailando, dando chiscadelas ou xirando sobre si mesmo durante o amencer do solsticio de verán (a mañá de San Xoán) e na mañá do Domingo de Resurrección.
- Testemuños etnográficos: Recompila as lendas e cantigas que explicaban este movemento celeste non como un simple efecto óptico provocado pola atmosfera, senón como unha manifestación sagrada e de ledicia do propio astro rei.
2. Análise etnoarqueolóxica e aliñamentos
- Petroglifos orientados: Conecta estas crenzas cos gravados rupestres da Idade de Bronce en Galicia. Estuda como moitos petroglifos (coma as combinacións circulares ou os deseños de círculos concéntricos) funcionan como marcadores solares vinculados aos equinoccios e solsticios.
- Monumentos megalíticos: Analiza a orientación astronómica de dolmens e antas no occidente peninsular, demostrando que os eixes de entrada estaban dispostos cara ao nacemento ou o ocaso do Sol en momentos clave do calendario agrícola e ritual.
3. Mitoloxía comparada europea
- O arco atlántico: Ao igual que noutras obras súas, Alonso Romero demostra que este mito non é exclusivo de Galicia.
- Paralelismos transculturais: Atopa costumes e lendas idénticas sobre o "baile solar" (the sun dancing) no folclore de Irlanda, as illas Británicas, Bretaña e outros pobos do norte de Europa, evidenciando un substrato relixioso pagán común centrado na adoración solar.
4. A cristianización do culto solar
- Explica o proceso histórico a través do cal as primitivas relixións cósmicas de adoración ao Sol foron asimiladas pola Igrexa Católica, superpoñendo figuras cristiás sobre os rituais de luz (as fogueiras de San Xoán, a luz do Cristo resucitado, etc.).
O volume conta cunha gran riqueza documental e é unha lectura de referencia para afeccionados á antropoloxía galega. Atópase catalogado en portais de referencia científica como Dialnet.
____
Editorial: Andavira 02-2019
Idioma: Castellano
Páxinas:
ASTRONOMÍA
ETNOGRAFÍA
ANTROPOLOXÍA
PETROGLIFOS