"Os Fonseca na Galicia do Renacemento. Da guerra ó mecenado" é unha obra de investigación coescrita por José García Oro e María José Portela Silva, publicada no ano 2000. O libro ofrece un exhaustivo retrato histórico dunha das liñaxes familiares e eclesiásticas máis influentes de España, analizando o seu papel de xeito minucioso ao longo dun século crucial: os reinados de Enrique IV, os Reis Católicos e Carlos V.
O seu contido estrutúrase fundamentalmente arredor dos seguintes eixes:
1. O cadro biográfico dos tres arcebispos
A columna vertebral da obra reconstrúe as traxectorias políticas, relixiosas e señoriais dos tres grandes mandatarios da liñaxe que ocuparon de xeito consecutivo a sede arcebispal compostelá: [1]
- Alonso de Fonseca I (1460-1464): O inicio da consolidación do poder familiar na mitra de Santiago de Compostela.
- Alonso de Fonseca II (1464-1506): Unha figura marcada polas estratexias políticas e os conflitos señoriais da súa época.
- Alonso de Fonseca III (1507-1534): O gran personaxe humanista e fundador da Universidade de Santiago de Compostela (Colexio de Santiago Alfeo, hoxe coñecido como Pazo de Fonseca).
2. "Da guerra ó mecenado": Unha evolución social
O subtítulo reflicte á perfección o cambio na natureza do poder durante o Renacemento galego:
- Os homes de armas: Analízase aos Fonseca iniciais como señores feudais, políticos e guerreiros implicados en intrigas señoriais e nas loitas e alianzas con outras grandes familias nobres de Galicia (como os Soutomaior ou os Osorio de Moscoso).
- Os homes de letras: Mósatrase a metamorfose da liñaxe cara ao humanismo, o refinamento e o mecenado cultural. A obra detalla as súas relacións intelectuais e o impacto que tiveron nas universidades e centros de poder de Santiago de Compostela, Salamanca, Sevilla e Toledo.
3. Colección documental e fontes primarias
Como é habitual nas obras do Padre Oro, o libro non é unicamente narrativo. Conta cunha monumental colección documental na que se transcriben e editan testamentos, preitos, cartas de mecenado e actas institucionais da época. Esta achega paleográfica serve como ferramenta de enorme utilidade para outros investigadores do período medieval e renacentista gallego.
José García Oro (coñecido afectuosamente como o Padre Oro) foi un destacado sacerdote franciscano, historiador e profesor universitario galego, considerado un dos máximos especialistas españois na historia da Baixa Idade Media, o Renacemento e a figura do Cardenal Cisneros.
Nacemento e Formación
- Orixe: Naceu o 5 de setembro de 1931 na parroquia de Goiás (Lalín, Pontevedra) no seo dunha familia labrega.
- Vocación Relixiosa: Ingresou na Orde Franciscana (OFM) en 1949 e ordenouse sacerdote o 24 de xuño de 1956. Estudou nos seminarios de Herbón, Ponteareas e Santiago de Compostela.
- Éxito Académico: Destacou pola súa asombrosa capacidade intelectual, acadando tres doutoramentos: dous en Roma (en Teoloxía e Historia Eclesiástica) e un en España (en Historia Civil).
Traxectoria Profesional e Investigación
- Docencia: Exerceu durante décadas como profesor e acabou sendo catedrático e profesor emérito de Historia Moderna na Universidade de Santiago de Compostela (USC).
- Especialización: Converteuse nunha autoridade indiscutible en disciplinas complexas como a Paleografía (lectura de documentos antigos) e a Diplomática.
-
Grandes Liñas de Investigación:
- O Cardenal Cisneros e a Reforma Católica: Está considerado o mellor especialista mundial na figura do Cardenal Cisneros, sobre o cal escribiu numerosas biografías e estudos monográficos.
- Historia de Galicia: Dedicou gran parte da súa vida a destecer o entramado social do Reino de Galicia durante a Baixa Idade Media e a Idade Moderna, poñendo o foco nas liñaxes nobres e na Igrexa.
- O Franciscanismo: Investigou e escribiu extensamente sobre o desenvolvemento institucional e social da orde de San Francisco na Península Ibérica.
Pasamento e Legado
O Padre Oro faleceu o 8 de xaneiro de 2019 aos 87 anos de idade na Casa Franciscana de Noia (A Coruña). Foi soterrado no histórico Convento de San Francisco de Santiago.
Máis alá das súas ducias de libros publicados, deixou unha fonda pegada pola súa personalidade sinxela, bondadosa e humilde, sendo unha referencia intelectual respectada tanto no ámbito eclesiástico coma no universitario laico.
____
Editorial: Toxosoutos 01-2000
Idioma: Galego
Páxinas: 356
HISTORIA DE GALICIA
NOBREZA GALEGA
IGREXA
OS FONSECA