O libro "Cangas 1936. Crónica da violencia golpista", escrito polo mestre e investigador Xoán C. Chillón Iglesias, é unha rigorosa obra de documentación histórica que reconstrúe os feitos represivos acontecidos no concello de Cangas tras o golpe de Estado de xullo de 1936.
A obra destaca polos seguintes puntos clave:
- Investigación minuciosa: Froito de anos de exhaustivo traballo de arquivo e recollida de testemuños, o libro ponlle nome e apelidos ao terror franquista na península do Morrazo.
- Rescate da memoria: A investigación lles devolve a dignidade a un total de 302 vítimas da represión na localidade.
- Cifras da barbarie: Entre os casos documentados exhaustivamente polo autor, detállase o destino de 62 persoas que foron asasinadas polos golpistas.
Este ensaio converteuse nunha peza fundamental para a memoria histórica de Galicia, esgotando axiña a súa primeira edición en librarías debido ao enorme interese social e veciñal por coñecer a verdade oculta durante décadas.
CRÍTICA DO LIBRO
CRÍTICA DO LIBRO
A crítica especializada e os medios culturais cualifican o libro "Cangas 1936. Crónica da violencia golpista" como o traballo definitivo que "lle pon nome ao terror" no concello do Morrazo. [1]
Os principais analistas, historiadores locais e medios como o xornal Faro de Vigo destacan os seguintes valores críticos da obra de Xoán C. Chillón Iglesias:
- Rigor e calidade documental: Eloxíase como unha investigación minuciosa e impecable baseada en anos de baleirado de arquivos oficiales e recollida directa de testemuños orais. Non se percibe como unha simple listaxe, senón como unha crónica estruturada e científica da represión fascista.
- Unha obriga moral e democrática: A crítica subliña o valor do ensaio como un exercicio crucial de xustiza e reparación histórica. Figuras do ámbito asociativo e institucional apuntan que a obra cumpre coa necesidade de devolverlle a dignidade e rescatar do esquecemento ás 302 vítimas represaliadas e ás 62 asasinadas na vila.
- Éxito absoluto de recepción: O impacto na crítica tamén se mediu pola acollida do público. Coincidindo co 90º aniversario dos "Once de Anguieiro" (un dos episodios máis crueis descritos), cualificouse o lanzamento como un fito cultural na comarca, o que provocou que a primeira edición se esgotase de inmediato e se lanzase axiña unha segunda quenda en librarías.
Xoán C. Chillón Iglesias (nado en Ourense en 1955) é un mestre xubilado, político e un dos investigadores máis destacados na recuperación da memoria histórica na comarca do Morrazo.
A súa traxectoria profesional e vital repártese nos seguintes eixes:
A súa traxectoria profesional e vital repártese nos seguintes eixes:
- Orixe e docencia: Aínda que naceu en Ourense, trasladouse ao Morrazo en 1978. Estableceu a súa residencia na parroquia de Coiro (Cangas). Traballou como docente durante décadas na vila, exercendo como mestre no CEIP Castrillón de Coiro e no IES Rodeira ata a súa xubilación.
- Actividade política: É un histórico militante do BNG (Bloque Nacionalista Galego) en Cangas. Conta cunha ampla traxectoria institucional na política local, chegando a ser concelleiro e ocupando o cargo de Concelleiro de Ensino e Deportes no Concello de Cangas. Durante o seu mandato impulsou proxectos sociais como a inclusión de pictogramas para o autismo nos colexios e o Consello Municipal da Infancia.
- Activismo e Memoria Histórica: Está profundamente vencellado ao asociacionismo veciñal, cultural e deportivo de Cangas. O seu compromiso social canalízase principalmente a través da Asociación Memoria Histórica 28 de Agosto de Cangas, colectivo desde o cal investiga a represión franquista.
Obras publicadas
Como investigador centrouse en rescatar do esquecemento a biografía de docentes represaliados e as vítimas locais do golpe de Estado:
- "Adolfo Rodríguez Ansias (1908-1982). Mestre republicano: 29 anos oculto baixo a lousa do franquismo" (2024): Obra dedicada a este mestre e político que marcou os seus primeiros anos de infancia en Ourense.
- "Cangas 1936. Crónica da violencia golpista" (2026): A súa obra máis ambiciosa, presentada coincidindo co 90º aniversario do asasinato dos "Once de Anguieiro".
____
Editorial:A.C. MEMORIA hISTÓRICA 08-2026
Idioma: Galego
Páxinas:414
MEMORIA HISTÓRICA
CANGAS DO MORRAZO
GUERRA CIVL