"Madriña" é unha das obras máis ambiciosas do xornalista e escritor Antonio Tizón. A novela destaca na literatura galega contemporánea polo seu carácter híbrido, xa que combina o suspense do xénero negro coa maxia da poesía e un fondo retrato sobre a saúde mental.
A obra funciona como o peche definitivo da célebre pentaloxía do comisario Sánchez Pereiro, consolidando o peso desta saga na narrativa criminal do noso país.
Argumento central
A trama arranca cunha misteriosa coincidencia espello nun mesmo día de abril do ano 2010 en Vigo:
- O dobre crime: Descúbrese o cadáver de Ramiro Gallego Tenreiro no cemiterio de San Epitafio, mentres que nun descampado do barrio de Eirís localízase enterrado o corpo dun delincuente coñecido como O Globero.
- A investigación familiar: O caso une as pescudas do comisario Sánchez Pereiro, xa xubilado, e da súa filla Clara, que acaba de incorporarse con forza ao Corpo de Policía.
- A clave do enigma: Gustavo, o fillo de Ramiro, entrégalle ao comisario unhas cintas coas gravacións de María Dominga, a madriña. A través destes contos e cantos de tradición oral, reconstrúese o pasado escura dunha árbore xenealóxica composta por quince personaxes, entre os cales se sospeita que camiña o propio asasino.
O contexto e a crítica social na obra
Antonio Tizón afástase dos estereotipos do thriller industrial para asentar unha fonda ollada social sobre dúas realidades moi concretas:
- A deconstrución do estigma da saúde mental: O libro sitúa os trastornos e doenzas mentais no centro da estrutura familiar. Lonxe de tratalos con morbo, o autor utilízaos para criticar a falta de ferramentas asistenciais e o illamento co que a sociedade a miúdo aparta as realidades psíquicas complexas, integrando o sufrimento mental como parte da propia condición humana.
- A lírica como memoria e resistencia popular: A novela insírese no contexto de recuperación da palabra dende os marxes. O contido mestura os formatos multimedia coa maxia verbal do poeta Carlos Oroza, integrando a poesía e a copla como unha ferramenta de xustiza colectiva para rescatar os testemuños daqueles que foron silenciados pola versión oficial da historia.
A serie negra protagonizada polo comisario Sánchez Pereiro, creada por Antonio Tizón, constitúe unha pentaloxía (cinco novelas) fundamental na narrativa policíaca galega contemporánea. Esta saga destaca por mesturar de xeito moi orixinal a investigación criminal clásica cos dilemas da saúde mental e a experimentación de formatos multimedia (como os seus guións de podcast)
O AUTOR
Antonio Tizón Barral (Aranga, A Coruña, 2 de xullo de 1960) é un escritor, xornalista e docente galego. A súa traxectoria profesional e literaria destaca por un profundo compromiso coa visibilización e a deconstrución dos estigmas arredor da saúde mental, unha temática que atravesa de xeito transversal gran parte da súa produción creativa.
Formación e traxectoria profesional
Licenciado en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid, Tizón exerceu activamente coma xornalista. Posteriormente, traballou durante máis de vinte anos coma profesor de diversas materias nas Escolas de Arte e Superiores de Deseño de Ourense, Santiago de Compostela e A Coruña.
A súa carreira docente e xornalística tivo que interromperse tras concedérselle unha incapacidade permanente por mor do trastorno bipolar que padece, unha experiencia vital que el mesmo reconverteu en motor de creación literaria e activismo social.
A pentaloxía criminal do comisario Sánchez Pereiro
O seu maior recoñecemento no eido da narrativa de xénero negro débese á creación dunha serie policial única nas letras galegas. A través do personaxe do policía Xosé Sánchez Pereiro, Tizón deseñou unha pentaloxía en clave de thriller que aborda a loucura e as doenzas psíquicas desde múltiples eixes:
- A antesala luminosa (2015, Edicións Xerais) – Obra de tintes autobiográficos que inicia a saga.
- Un home estraño (2018, Edicións Xerais) – Novela galardoada co Premio Internacional de Novela Curta Cidade de Ribeira.
- Os incurábeis (2020, Edicións Xerais).
- Lobos doentes (2023, Edicións Xerais).
- Madriña (2026, Editorial Elvira) – O volume multimedia que pon o broche final á serie.
Nota de innovación: Toda esta saga policial foi adaptada a un pioneiro formato de radionovela e podcast emitido por Radio Fene Radiofusión a partir de guións adaptados polo propio autor.
Outras publicacións e proxectos multimedia
Máis alá do xénero negro, Antonio Tizón cultivou o relato curto, o ensaio e unha poesía de carácter marcadamente multidisciplinar:
- Narrativa curta e ensaio: Debutou en 1996 co volume de relatos In medias res. En 2019 gañou o V Certame Internacional de Relatos Cortos sobre Discapacidad co texto Descifrando el significado.
- Non hai espellos nos manicomios (2019): Un ambicioso proxecto multimedia sobre saúde mental (que inclúe libro, música, documental e web interactiva) deseñado para combater o illamento social dos pacientes.
- Poesía: Publicou o poemario Ritmos (1996) e o libro-disco ilustrado Coplas analfabetas (2025).
____
Editorial: ELVIRA 12-2025
Idioma: Galego
Páxinas: 425
NARRATIVA