Ir a contenido
Gastos de envío para Galicia y España 4.45 €!
Gastos de envío 4.45€!

ORIGEN PRECRISTIANO Y SIGNIFICADO DEL CULTO A SAN MAMED

Agotado
€12,50
ISBN 9788484087892
O libro Origen precristiano y significado del culto a San Mamed, escrito polo antropólogo Fernando Alonso Romero, é un ensaio de etnoarqueoloxía que demostra como o cristianismo absorbeu e cristianizou cultos pagáns da antiga Galicia. A investigación toma como punto de partida a ermida de San Mamed, situada a 1.618 metros de altitude na Serra de San Mamede (Ourense). 

O contido e os eixes principais da obra estrutúranse nos seguintes puntos:
  • O substituto da divindade galaica: O autor expón con probas históricas que San Mamed, un mártir orixinario de Capadocia (Turquía), foi introducido en Galicia para substituír e borrar o culto a unha deidade indíxena galaico-romana chamada Torolo Combiciego. De feito, detállase que o nome desta deidade pagá aínda se conserva gravado na espadana dunha pequena capela ourensá. 
  • Análise das fontes haxiográficas: Estúdanse os textos e lendas medievais escritos polos haxiógrafos sobre a vida do santo para entender por que inspiraron a creación de ermidas especificamente no cumio das montañas e en zonas de difícil acceso. 
  • O mundo pastoril e as serras: Analízase a forte implantación deste culto entre as comunidades de pastores de Galicia e o norte de Portugal, aproveitando lugares que xa eran considerados espazos sagrados ou de reunión pastoril desde a prehistoria. 
  • Prácticas rituais e sincretismo: O libro examina as curiosas e variadas prácticas relixiosas, ritos e testemuños etnográficos que os devotos realizan ao redor destas ermidas de montaña. Alonso Romero conecta estes ritos actuais con antigas crenzas de adoración á natureza, ás pedras e ás cumes físicas.
  • Testemuños arqueolóxicos perdidos: O texto recolle crónicas antigas, como as do bispo Juan Muñoz de la Cueva no século XVIII, e descubrimentos arqueolóxicos documentados na serra, como o achado polo Conde de Valvís dunha lauda visigoda na propia ermida do santo que posteriormente se perdeu.

Como comienzo de este estudio veamos lo que a principios del siglo XVIII se decía en Ourense (Galicia) sobre San Mamed. La noticia se la debemos al obispo Juan Muñoz de la Cueba, el cual en su libro “ Noticias históricas de la Santa Iglesia Cathedral de Orense”, escribió lo siguiente: En las Montañas encumbradas, y frías de San Mamed, ay una Capilla ó Gruta, en que dicen los Naturales por tradición de sus mayores, que vivió, murió, y está sepultado este Santo Anacoreta.
(Muñoz dela Cueba, Fr. J. 1726, 17)

Hoy sabemos que parte de esta información es cierta pues en la actualidad todavía se puede ver la ermita de San Mamed levantada a 1618 metros de altura en la sierra de la provincia de Ourense que lleva el nombre de este Santo.
De su situación en lo alto de esa cumbre quedó también constancia en el “ Atlas Geográfico de España ” publicado en el año 1804. Se dice que cada una de las esquinas de su ermita sirve de demarcador de cuatro ayuntamientos, a saber: Maceda, Vilar de Barrio, Laza y Montederramo; y en su interior se venera una imagen de ese Santo.

Índice
En busca de San Mamed ................................................ 11
El relato de su vida........................................................... 25
Los monjes evangelizadores y el monasterio de
Montederramo.................................................................. 49
El origen del culto tradicional a San Mamed .............. 55
O Facho do Castro........................................................... 67
Otras ermitas gallegas dedicadas a San Mamed.......... 75
San Mamede hermano de Santiago Apóstol ............... 99
La orientación de la ermita de San Mamede en su
sierra homónima ............................................................. 107
Tres monasterios gallegos dedicados a San Mamed .. 133
Apéndice ........................................................................... 139
Bibliografía........................................................................ 145

CRÍTICA ESPECIALIZADA
A crítica especializada en antropoloxía e os foros de etnoarqueoloxía galega valoran o libro Origen precristiano y significado del culto a San Mamed como un estudo etnográfico maxistral de sincretismo relixioso. O traballo de Fernando Alonso Romero é amplamente recoñecido pola súa metodoloxía e rigor. 

Os principais argumentos e eloxios que destaca a crítica sobre esta obra inclúen:
  • Rigor na metodoloxía comparativa: Os investigadores loan como o autor conecta de forma solvente diversas fontes históricas, testemuños arqueolóxicos e traballos de campo etnográficos para reconstruír cultos que parecían borrados polo cristianismo. 
  • Un modelo exemplar de sincretismo: Destácase o valor do libro para demostrar con probas físicas (como a inscrición da deidade Torolo Combiciego na espadana da capela ourensá) como os santos católicos herdaron os atributos e os espazos sagrados dos antigos deuses indíxenas. 
  • A posta en valor do patrimonio oral: A crítica subliña a habilidade do profesor para recoller as tradicións e as lendas vivas dos pastores das serras. Valórase que saiba ler nestas prácticas rituais actuais os cultos pagáns ás cumes e á natureza que se mantiñan desde a prehistoria.
  • Excelente acollida entre os lectores: Nas plataformas de recensións e comunidades literarias, o libro conta coa máxima puntuación dos usuarios
    (5 estrelas), que o cualifican como unha lectura imprescindible para os apaixonados da mitoloxía e da historia oculta de Galicia.

O AUTOR
Fernando Alonso Romero
Doctor en Filosofía y Letras por la Universidad de Salamanca. Catedrático jubilado de la Facultade de Filoloxía. Universidad de Santiago de Compostela. Sus diversas publicaciones abarcan principalmente los campos de la etnografía y la arqueología, navegación antigua y pegada marítima y ponen de relieve las relaciones históricas y culturales de Galicia con otras comunidades europeas de la costa atlántica.

____

Editorial: Andavira 04-2014
Idioma: Castellano
Pñaxinas: 162
MITOLOXÍA
HISTORIA
ETNOGRAFÍA
SINCRETISMO
RELIXIOSIDADE