Asasinato no Consello Nacional, publicada en setembro de 2010 por Edicións Xerais, é unha das obras máis audaces e comentadas de Diego Ameixeiras. O libro destaca por meter de cheo a ficción policial no corazón da política galega contemporánea, utilizando as tensións internas dos partidos como pano de fondo dun crime asombroso.
As claves fundamentais deste libro son as seguintes:
1. O argumento: Un magnicidio político en Compostela
A historia arranca cun detonante brutal nun escenario moi recoñecible: o aparcadoiro do Hotel Congreso de Santiago de Compostela. Tras unha tensa reunión do Consello Nacional do Bloque Nacionalista Galego (BNG) na que a executiva —co seu voceiro Óscar Quiroga á cabeza— presenta a súa dimisión, prodúcese a traxedia: un encarapuchado asasina de tres disparos a
Mario Dacosta, un destacado parlamentario da formación nacionalista.
[1, 2]
Diante do caos político e mediático que desata este magnicidio, un sector do propio partido decide mover fíos pola súa conta. É así como lle encargan unha investigación paralela e discreta ao detective Alberte Cudeiro, un sabuxo clásico de novela negra que se encargará de mergullarse nos sumidoiros do poder.
2. Dúas tramas conectadas no tempo
A pescuda de Cudeiro non só se limita a interrogar a políticos, asesores e sospeitosos no presente. A medida que avanza na resolución do asasinato de Mario Dacosta, o detective vaise topando con fíos invisibles que o conectan de cheo cun vello e escuro
enigma relacionado coa Guerra Civil en Galicia. Esta dobre liña temporal dálle á novela unha densidade histórica e social moi potente.
[1]
3. Estilo: O noir clásico en formato longo
A diferenza doutras novelas máis concisas de Ameixeiras, Asasinato no Consello Nacional é unha obra cunha extensión maior (arredor de 370 páxinas). Isto permítelle ao autor:
-
Máis desenvolvemento da intriga: A estrutura responde máis ao esquema tradicional do xogo de pistas e á investigación policial pura.
-
Retrato institucional: Introduce unha ollada cargada de ironía e escepticismo sobre as loitas polo poder, a fidelidade partidista e as estratexias dos bastidores da política galega.
Esta novela supuxo un fito ao demostrar a capacidade da novela negra galega para ficcionar a súa propia actualidade política con valentía, sen perder por iso o ritmo e os códigos do mellor xénero policial.
Premio Irmandade do Libro ao Mellor Libro do Ano 2011.
Un encarapuchado asasinou de tres disparos a Mario Dacosta, parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, cando saía da reunión do Consello Nacional no que a executiva, co seu voceiro á cabeza, Óscar Quiroga, presentou a súa dimisión. Os feitos aconteceron pouco despois das seis da tarde, cando Dacosta se dispuña a arrincar o seu coche, estacionado no aparcadoiro do Hotel Congreso de Santiago de Compostela. Segundo fontes da Delegación do Goberno, o pistoleiro achegouse ao parlamentario e asestoulle tres tiros, fuxindo posteriormente nun vehículo Renault Clio. Un dos disparos impactoulle na cabeza, provocándolle a morte. Os servizos sanitarios trataron de reanimalo no lugar do crime, sen éxito, durante media hora.O presidente en funcións da Xunta de Galiza, Felipe Méndez Tarrío, cualificou o suceso de “atentado contra a democracia”. O vicepresidente Óscar Quiroga, amosouse “conmocionado” e afirmou que “Galiza saberá estar á altura das circunstancias” ante un asasinato “que enche de rabia a todos os demócratas, e especialmente aos nacionalistas galegos”. Fernando Xelmírez, secretario xeral UPG, partido integrado no Bloque e no que o parlamentario militaba dende 1982, amosouse conmocionado polo suceso e cualificou a Dacosta de “camarada insubstituible e extraordinario patriota galego”. Horas antes do crime, Óscar Quiroga anunciara a súa dimisión ao comezo do consello nacional da formación frontista, conclave no que tamén presentou a súa renuncia toda a executiva. Abríase así unha nova etapa despois da derrota sufrida nos comicios autonómicos do 1 de marzo, cuxos resultados devolveron a maioría absoluta ao Partido Popular en detrimento do bipartito formado por PSdG-PSOE e BNG.Alberto Cudeiro, un detective elegante con ínfulas taoístas, recibirá da dirección do BNG o encargo de investigar este crime, que o levará, tamén, a resolver un enigma relacionado coa guerra civil.
CRÍTICA ESPECIALIZADA
A crítica especializada acolleu Asasinato no Consello Nacional con moito entusiasmo, considerándoa un dos fitos máis audaces e singulares da novela criminal galega contemporánea. De feito, o libro foi galardoado co prestixioso Premio Irmandade do Libro ao Mellor Libro do Ano.
Os críticos literarios, entre eles Ramón Nicolás a través do seu recoñecido espazo Caderno da crítica, destacaron varios puntos clave nesta obra:
1. Unha "volta de porca" ao xénero noir en Galicia
A crítica celebrou que Ameixeiras fose quen de darlle unha "volta de porca" ao xénero negro. En lugar de importar tramas criminais americanas ou decantarse pola clásica e reiterada paisaxe rural galega, o autor arriscou ao introducir o xénero policial no corazón da alta política institucional do país (en concreto, no seo do BNG tras a caída do goberno bipartito). Este cruce entre ficción criminal e crónica socio-política recente foi cualificado como unha estratexia sumamente intelixente e atractiva para o lector.
2. O fenómeno de vendas e o impacto mediático
A recepción non só foi boa a nivel académico ou analítico, senón tamén comercial. A crítica destacou o "despegue insólito" do libro, que esgotou a súa primeira edición en apenas unha semana. O interese xerado traspasou as barreiras dos lectores habituais de novela policial, converténdose nun auténtico fenómeno do que se falaba nos faladoiros culturais e políticos polas súas claras resonancias coa realidade de Galicia.
3. A madurez de Alberte Cudeiro como detective
O personaxe do detective Alberte Cudeiro foi un dos elementos máis eloxiados. A diferenza dos detectives desastrosos ou paródicos propios do pulp, a crítica especializada destacou a construción de Cudeiro como un sabuxo "elegante e con ínfulas taoístas". O seu desencanto e o xeito de moverse polos resortes do poder compostelán déronlle á novela unha pátina de alta calidade literaria.
4. O acerto da dobre liña temporal
Os analistas literarios subliñaron como un gran acerto técnico a mestura de dúas tramas: o asasinato do presente e o
vello enigma relacionado coa Guerra Civil. Considerouse que esta armazón non era un simple artificio, senón unha forma brillante de explicar os traumas e as dinámicas históricas que condicionan a política e a sociedade galega actual.
[1]
En resumo, a crítica especializada considerou
Asasinato no Consello Nacional como a confirmación absoluta de que Diego Ameixeiras non só dominaba os resortes do xénero clásico, senón que era capaz de
nacionalizalos e usalos como un espello afiado da realidade de Galicia.
AUTOR
Diego Ameixeiras Novelle (nado en Lausana, Suíza, 1976) é un dos xornalistas, guionistas e escritores máis recoñecidos e renovadores da novela negra contemporánea en Galicia. Aínda que naceu en terras helvéticas, criouse e creceu en Ourense, cidade que serve de inspiración e que rebautizou en moitas das súas ficcións baixo o nome de Oregón
🎓 Formación e Primeiros Pasos Profesional
Licenciado en Ciencias da Información, os seus inicios profesionais estiveron estreitamente vencellados aos medios de comunicación. Traballou como redactor no Diario de Pontevedra, foi colaborador de El Mundo-Galicia e formou parte do histórico equipo de Bravú.Net.
Posteriormente, orientou os seus pasos cara ao ámbito audiovisual, traballando activamente como guionista de televisión e cine. Entre as súas achegas destacan os guións para recoñecidas series da Televisión de Galicia (TVG) e longametraxes galegas de éxito como 18 comidas (2010), pola que gañou o Premio Mestre Mateo.
Na actualidade, compaxina a literatura coa publicación de columnas de opinión e artigos en medios como o suplemento Fugas de La Voz de Galicia e o xornal El Salto.
🕵️ Traxectoria Literaria e o Xénero "Noir"
Ameixeiras iniciou o seu camiño na narrativa no ano 2004 con Baixo mínimos,novela publicada pola Editorial Xerais onde presentou en sociedade ao seu personaxe Horacio Dopico, un detective sagaz que protagonizaría varias parodias do xénero hard-boiled.
Pouco a pouco, o seu estilo evolucionou cara a un realismo cru, intimista e social, mergullándose en ambientes marxinais para analizar as complexidades da derrota humana e a amoralidade. É tamén un profundo coñecedor e divulgador do xénero policiaco, encargándose de traducir ao galego a grandes referentes como Dashiell Hammett e Raymond Chandler.
A súa obra narrativa inclúe títulos fundamentais como:
-
Tres segundos de memoria (2006)
-
Dime algo sucio (2009)
-
Asasinato no Consello Nacional (2010)
-
Conduce rápido (2014)
-
O cervo e a sombra (2021)
-
Un anarquista (2024)
-
O derradeiro gimlet (2026)
🏆 Premios e Recoñecementos Principais
A calidade e constancia da súa produción literaria e xornalística foron amplamente premiadas polas institucións culturais:
-
Premio Xerais de Novela (2006): Por Tres segundos de memoria.
-
Premio Especial do Director da Semana Negra de Xixón (2011): Pola versión traducida de Dime algo sucio.
-
Premio Antón Losada Diéguez (2015): Por Conduce rápido.
-
Premio da Crítica de narrativa galega (2021): Outorgado pola Asociación Española de Críticos Literarios por O cervo e a sombra.
-
Premio de Xornalismo Francisco Fernández del Riego (2024): Pola súa calidade como articulista nos medios impresos.
____
Editorial: Xerais 2013
Idioma: Galego
Paxinas 376
NARRATIVA
NOVELA NEGRA
SANTIAGO DE COMPOSTELA
